Skip to main content

Αρχαία ελληνική

Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας

Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας


Εισαγωγή

H ενότητα αυτή περιλαμβάνει 20 πολυμεσικές ενότητες που πραγματεύονται θέματα της ιστορίας της ελληνικής μέσα από μια οπτική που αναδεικνύει τόσο τα στοιχεία που η ελληνική, ως εκδοχή του γλωσσικού φαινομένου, μοιράζεται από κοινού με τις υπόλοιπες γλώσσες όσο και εκείνα τα στοιχεία που συγκρότησαν και συγκροτούν την ιδιαιτερότητά της ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων κοινωνικοϊστορικών παραγόντων: Με πλαίσιο κείμενα που θίγουν θεωρητικά ζητήματα για τη φύση του γλωσσικού φαινομένου και δημιουργούν τη θεωρητική σκευή για την προσέγγιση της ιστορίας της γλώσσας γενικότερα, σκιαγραφείται ειδικότερα η ιστορία της ελληνικής: εξετάζεται λεπτομερέστερα η γλωσσική πραγματικότητα της αρχαιότητας (διάλεκτοι, προφορά των αρχαίων ελληνικών, τόνοι και πνεύματα, γραφή και ελληνική γλώσσα, η ελληνιστική κοινή) και παρακολουθούνται οι τύχες της αρχαίας ελληνικής στον νεότερο κόσμο. Περιλαμβάνονται, επιπλέον, κείμενα που αναλύουν τις περιπέτειες του γλωσσικού ζητήματος αλλά και γενικότερα την εμπλοκή της ελληνικής στη συγκρότηση του ελληνικού έθνους.

Κατάλογος κειμένων

Μαρία Κακριδή-Φερράρι (2007), Διάλεκτος

Μαρία Κακριδή-Φερράρι: Διάλεκτος (2007)

Μαρία Κακριδή-Φερράρι (2007), Στάσεις απέναντι στη γλώσσα

Μαρία Κακριδή-Φερράρι: Στάσεις απέναντι στη γλώσσα (2007)

Μαρία Καραλή (2007), Γλώσσα και Γραφή

Μαρία Καραλή: Γλώσσα και Γραφή (2007)

Κική Νικηφορίδου (2007), Η γλωσσική πραγματικότητα στην αρχαιότητα

Κική Νικηφορίδου: Η γλωσσική πραγματικότητα στην αρχαιότητα (2007)

Henri Tonnet (2007), Pour une histoire du vocabulaire grec

Henri Tonnet: Pour une histoire du vocabulaire grec (2007)

Νίκος Παντελίδης (2007), Αρχαίες ελληνικές διάλεκτοι

Νίκος Παντελίδης: Αρχαίες ελληνικές διάλεκτοι (2007)

Ελένη Αντωνοπούλου (2007), Η προφορά της αρχαίας Ελληνικής

Ελένη Αντωνοπούλου: Η προφορά της αρχαίας Ελληνικής (2007)

Ελένη Αντωνοπούλου (2007), Τόνοι και πνεύματα στα αρχαία ελληνικά κείμενα

Ελένη Αντωνοπούλου: Τόνοι και πνεύματα στα αρχαία ελληνικά κείμενα (2007)

Νίκος Δ. Βαρμάζης (2007), Τα αρχαία ελληνικά στη νεοελληνική εκπαίδευση

Νίκος Δ. Βαρμάζης: Τα αρχαία ελληνικά στη νεοελληνική εκπαίδευση (2007)

Νίκος Παντελίδης (2007), Δημιουργία της ελληνιστικής κοινής

Νίκος Παντελίδης. Δημιουργία της ελληνιστικής κοινής (2007)

Άννα Μίσσιου (2007), Γραφή και ελληνική γλώσσα

Άννα Μίσσιου: Γραφή και ελληνική γλώσσα (2007)

Ευάγγελος Β. Πετρούνιας (2007), Οι τύχες των αρχαίων ελληνικών λέξεων στο νεότερο κόσμο: Λεξιλόγιο και διαχρονικότητα της ελληνικής γλώσσας

Ευάγγελος Β. Πετρούνιας: Οι τύχες των αρχαίων ελληνικών λέξεων στο νεότερο κόσμο: Λεξιλόγιο και διαχρονικότητα της ελληνικής γλώσσας (2007)

Georges Drettas (2007), Le grec, langue balkanique

Georges Drettas: Le grec, langue balkanique (2007)

Michel Lassithiotakis (2007), Η Ελληνική γλώσσα από τον 12ο εως τον 17ο αιώνα: Πηγές και εξέλιξη

Michel Lassithiotakis: Η Ελληνική γλώσσα από τον 12ο εως τον 17ο αιώνα: Πηγές και εξέλιξη (2007)

Michel Lassithiotakis (2007), La langue grecque du XIIe au XVIIe siècle: Sources et évolution

Michel Lassithiotakis: La langue grecque du XIIe au XVIIe siècle: Sources et évolution (2007)

Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης (2007), Συζητήσεις για τη διαμόρφωση εθνικής γλώσσας στους κόλπους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού

Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης: Συζητήσεις για τη διαμόρφωση εθνικής γλώσσας στους κόλπους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού (2007)

Σύνδεσμοι

Ιστοσελίδες για την ιστορία της ελληνικής

http://www.elia.org.gr/pages.fds?pagecode=14.01&langid=1
Πρόκειται για μία από τις πλέον αξιόλογες ιστοσελίδες με θέμα την ιστορία της ελληνικής γλώσσας και προσφέρει πολύ μεγάλο όγκο πληροφοριών για όλες τις φάσεις από τις οποίες πέρασε. Η περιγραφή της γίνεται από την αρχαιότητα μέχρι την νεότερη εποχή (π.χ. το γλωσσικό ζήτημα) με εκτενή παρουσίαση των παραγόντων που επηρέασαν τη διαμόρφωσή της.
http://www.komvos.edu.gr/glwssa/Odigos/odigos_contents_n.htm
Στην ιστοσελίδα του κόμβου της ελληνικής γλώσσας βρίσκουμε πληθώρα κειμένων, χωρισμένων σε ποικίλες ενότητες με κοινή θεματική την ελληνική γλώσσα. Το πλούσιο υλικό που είναι διαθέσιμο καλύπτει σχεδόν το σύνολο των ερωτημάτων του επισκέπτη. Παρέχονται πληροφορίες για τα γενικά χαρακτηριστικά της, τη διδακτική της, τη σχέση της με το έθνος και την κοινωνία, για το γλωσσικό ζήτημα, για τις γλωσσικές πολιτικές και διαταραχές, για τη μετάφρασή της. Δείτε επίσης http://www.komvos.edu.gr/endoglwssiki/historiko/episkopisi/endog...
http://www.britannica.com/eb/article-9109772/Greek-language
Το άρθρο της εγκυκλοπαίδειας είναι χωρισμένο σε θεματικές ενότητες με βάση την ιστορία, τη μορφολογία, τη φωνολογία της ελληνικής γλώσσας. Η περιγραφή όσον αφορά το ελεύθερα προσβάσιμο μέρος είναι συνοπτική. Για να διαβάσει ο αναγνώστης το σύνολο του περιεχομένου του άρθρου πρέπει να εγγραφεί ως συνδρομητής. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι η αγγλική.
http://encarta.msn.com/encyclopedia_761552508/Greek_Language.html
Ο δικτυακός δεσμός της εγκυκλοπαίδειας Encarta περιγράφει την ιστορία της ελληνικής και για τα αρχαία ελληνικά και για τα νέα, δίνοντας πληροφορίες τόσο των διαφόρων φάσεών της, όσο και των διαλέκτων της. Είναι γραμμένο στην αγγλική γλώσσα και παρέχει σχετικά πλούσιο υλικό.
http://old.mfa.gr/greek/greece/living/read_greek/language.html
Επιγραμματική παρουσίαση της ιστορίας της ελληνικής γλώσσας από την απαρχή της έως σήμερα από τον δικτυακό τόπο του Υπουργείου Εξωτερικών.
http://www.clas.ufl.edu/users/kapparis/GreekLanguage.html
Σύντομη αναφορά στην ιστορία της ελληνικής γλώσσας από τη Γραμμική Β' έως σήμερα, γραμμένο στην αγγλική γλώσσα.
http://perswww.kuleuven.be/~u0013314/greekg/history.htm
Σελίδα του τομέα των κλασικών σπουδών του Βελγικού πανεπιστημίου Leuven. Περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό διαδικτυακών συνδέσμων με θέμα την ιστορία της ελληνικής γλώσσας. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι η αγγλική αλλά οι σύνδεσμοι δεν περιορίζονται σε αυτήν αφού υπάρχουν επίσης ιστοσελίδες στην ισπανική, ιταλική, γαλλική.
http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/articles/gmodern.htm
Πρόκειται για μια αναλυτική παρουσίαση τόσο της νέας όσο και της αρχαίας ελληνικής. Δίνεται πληθώρα πληροφοριών για την ιστορία, τη μορφολογία, την φωνολογία, την σύνταξη, την ορθογραφία ακόμη και την επαφή της με άλλες γλώσσες. Η ιστοσελίδα είναι του Brian D Joseph, καθηγητή του πανεπιστημίου του Οχάιο, γι' αυτό είναι γραμμένη στην αγγλική.
http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/books/
Ιστοσελίδα που προσφέρει μαθήματα αρχαίων ελληνικών μέσω διαδικτύου αλλά παράλληλα προσφέρει και πληροφορίες για την ιστορία της και τα στάδια από τα οποία πέρασε. Υπάρχουν αναφορές στην προφορά, στο λεξιλόγιο, στη γραμματική και τη δομή της γλώσσας. Τα περιεχόμενά της δεν περιορίζονται στα μαθήματα και στην ιστορία μόνο αλλά περιέχει και δεσμούς με άλλες σχετικές ιστοσελίδες.
http://www.proel.org/mundo/griegocl.htm
Ιστοσελίδα γραμμένη στην ισπανική γλώσσα που αναφέρεται στα διάφορα στάδια της ιστορίας της ελληνικής γλώσσας. Περιλαμβάνει ενότητες από τη γραμμική Β', τις διαλέκτους έως τα νέα ελληνικά με φωτογραφικό υλικό της μορφής που είχε ανά καιρούς η γλώσσα. Υπάρχει επίσης κομμάτι που μιλάει για τη γραμματική και κάνει και μια μικρή αντιπαράθεση με άλλες κλασσικές γλώσσες (σανσκριτικά, λατινικά…).
http://www.hellenism.net/cgi-bin/display_article.html?s=32&a=25
Το κείμενο αναφέρεται συνοπτικά στην ιστορία της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας και νέας. Είναι γραμμένο στην αγγλική γλώσσα και δίνει σύντομες πληροφορίες για τα στάδια από τα οποία πέρασε η ελληνική γλώσσα.
http://web.cn.edu/kwheeler/IE_Main4_Sanskrit.html
Σύντομη αναφορά στην ανακάλυψη από τον William Jones των ομοιοτήτων, ύστερα από αντιπαράθεση, μεταξύ των σανσκριτικών και άλλων γλωσσών, όπως τα ελληνικά, τα λατινικά, τα γαλλικά κλπ. Δίνονται κάποια βασικά παραδείγματα συγγενικών σε γραφή λέξεων. Το κείμενο προέρχεται από το βιβλίο του Robert Claiborne Our Marvelous English Tongue: The Life and Times of the English Language και είναι γραμμένο στην αγγλική γλώσσα.
http://www.departments.bucknell.edu/linguistics/lectures/05lect2...
Ιστοσελίδα του πανεπιστημίου Bucknell που παραθέτει διαλέξεις με γλωσσολογικό περιεχόμενο. Μέσα από παραδείγματα λέξεων, συγγενικών σε γραφή και ήχο, δίνονται οι ομοιότητες μεταξύ των ινδοευρωπαïκής προέλευσης γλωσσών. Το υλικό της σελίδας, που είναι γραμμένη στην αγγλική, είναι μικρό σε έκταση και δίνει μια γενική εικόνα της συγγένειας μεταξύ ελληνικών και σανσκριτικών.

Ομάδα εργασίας

Επιστημονική ευθύνη-Σχεδιασμός
† Α.-Φ. Χριστίδης - Μαρία Θεοδωροπούλου
Ηλεκτρονικός Σχεδιασμός
Κ. Θεοδωρίδης
Συνεργάστηκαν
Μαρία Αραποπούλου, Αννα Λίχου, Μαρία Χρίτη, Βαλάντης Φυνδάνης, Κατερίνα Ζιάννα, Θανάσης Μαυρόπουλος, Έφη Μπουρουτζή, Ευγενία Δόντσιου, Πηνελόπη Παπαγεωργίου