Skip to main content

Αρχαία ελληνική

Νεοελληνικές μεταφράσεις της αρχαιοελληνικής γραμματείας: Βιβλιογραφία

Νεοελληνικές μεταφράσεις της αρχαιοελληνικής γραμματείας: Βιβλιογραφία


Με τον Οδηγό αυτό επιχειρείται η ηλεκτρονική αναμόρφωση και ο σταδιακός εμπλουτισμός μιας βάσης δεδομένων με νεοελληνικές μεταφράσεις της αρχαίας ελληνικής γραμματείας (η οποία είχε αναπτυχθεί πιλοτικά στο πλαίσιο του "Ηλεκτρονικού Κόμβου", 1999–2000).

Προς το παρόν καλύπτονται έξι γένη του αρχαιοελληνικού λόγου (επική, λυρική και δραματική ποίηση, ιστοριογραφία, φιλοσοφία και ρητορική) από τις πρώτες μεταφράσεις σε νεοελληνική γλώσσα κατά τη βυζαντινή εποχή έως σήμερα.

Για κάθε αναφορά καταγράφονται, εκτός από τα βιβλιογραφικά στοιχεία και τις εκδοτικές πληροφορίες, δείγματα μετάφρασης και οι θεωρητικές αρχές του μεταφραστή, ώστε να γνωρίζει ο ενδιαφερόμενος ποιες μεταφράσεις υπάρχουν για ένα αρχαιοελληνικό έργο, αλλά και να έχει πληροφορίες για το είδος της μετάφρασης και τον τρόπο σύνταξής της.

Ο μηχανισμός αναζήτησης των βιβλιογραφικών αναφορών λειτουργεί βάσει: του γραμματειακού γένους/είδους του αρχαιοελληνικού έργου, του ονόματος του συγγραφέα και του τίτλου του αρχαιοελληνικού έργου, του ονόματος του μεταφραστή, της γλώσσας, του τρόπου και του χρόνου σύνταξης της μετάφρασης.

Αναζήτηση
  • Σύνθετες ρυθμίσεις
 
Βρέθηκαν 1368 εγγραφές  [0-10]

Συγγραφέας | Τίτλος | Μεταφραστής/Μεταφράστρια | Χρόνος σύνταξης

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΔΙΣΣΟΙ ΛΟΓΟΙ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΣκουτερόπουλος Ν.Μ.
Χρόνος έκδοσης1991
Τίτλος μετάφρασηςΗ αρχαία σοφιστική: Τα σωζόμενα αποσπάσματα
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: Γνώση
Γραμματειακό είδος/γένοςΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΣύγχρονη (1976-σήμερα)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Πληροφορίες για την έκδοσηΠροτάσσεται πρόλογος του μεταφραστή. Παρατίθενται το αρχαίο κείμενο (έκδ. H. Diels & W. Kranz. 1951-54. Die Fragmente der Vorsokratiker. Βερολίνο) και σχόλια.

(Δισσοί Λόγοι, Περί αγαθώ και κακώ, 1-3)

Δύο ειδών ισχυρισμοί υποστηρίζονται στην Ελλάδα από τους φιλοσοφούντες σχετικά με το καλό και το κακό: Ορισμένοι λένε ότι το καλό είναι κάτι διαφορετικό από το κακό· ορισμένοι άλλοι λένε ότι ταυτίζεται με το κακό, κι ότι το αυτό πράγμα για άλλους είναι καλό και για άλλους κακό, ή ότι για ένα και τον αυτό άνθρωπο άλλοτε είναι καλό και άλλοτε κακό. Εγώ προσωπικά συμφωνώ με όσους υποστηρίζουν την τελευταία άποψη. Το εξετάζω με βάση την ανθρώπινη ζωή και τις ανάγκες της για τροφή, πιοτό και ερωτική ικανοποίηση: τα πράγματα αυτά για έναν άνθρωπο άρρωστο είναι κάτι κακό ενώ για όποιον είναι υγιής και αισθάνεται την ανάγκη τους είναι κάτι καλό. Επίσης η αποχαλίνωση των ορέξεων σχετικά με αυτά τα πράγματα είναι κακό για όσους δεν μπορούν να συγκρατηθούν, ενώ για όσους τα πουλάνε και τα εμπορεύονται είναι κάτι καλό. Μια ασθένεια, πάλι, είναι για τον άρρωστο κακό, ενώ για τους γιατρούς είναι καλό. Κι ακόμη ο θάνατος είναι κακό γι' αυτούς που πεθαίνουν, ενώ για τους εργολάβους κηδειών και για τους νεκροθάφτες είναι καλό.

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΑλεξιάδης Κ.
Χρόνος έκδοσης1905
Τίτλος μετάφρασηςΒατραχομυομαχίας έμμετρος παράφρασις του ομηρικού κειμένου
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: τυπογραφείου Διον. Γ. Ευστρατίου
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΠΑΡΩΔΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΑρχών του 20ού αιώνα (1900-1939)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Τρόπος σύνταξηςΠοιητική έμμετρη
Πληροφορίες για την έκδοσηΠροτάσσεται πρόλογος του μεταφραστή

(Παράφρασις, ενότης Δ, στ.56-64)
«Κι ο Φουσκομαγουλής κορδωμένος
επαινεί των βατράχων το γένος».
Σαν τ’ άκουσε όλα αυτά τα λόγια του Ψιχάρη,
με γέλια ο Φουσκομαγουλής του λέγει: «Παλληκάρι,
πολύ μας επαινέθηκες· λαγούς με πετραχήλια
για την κοιλιά αράδιασες, μα δεν με πιάνει ζήλια.
Κι εμείς καλά και αξία περνούμεν εδώ πέρα,
και μέσ’ ’ς της λίμνης τα νερά και ’ς τον καθάριο αγέρα
γιατί μας έπλασ’ ο Θεός εμάς διπλοβατράχια·
πηδούμ’ επάνω ’ς τη στεριά ανάμεσα ’ς τα βράχια
και κολυμπούμε ’ς τα νερά της λίμνης, ’ς τα καθάρια·
ζούμε ’ς τη γη σαν τους λαγούς και ’ς τανερά σαν ψάρια.
Κι αν θέλεις πάλι να ιδείς το τι θα πη βατράχοι,
εύκολο πράμα ’ς τη στιγμή καβάλα με ’ς τη ράχη.
Κι αν θες να βγεις χαρούμενος ’ς το πλούσιο μου παλάτι,
στάσου γερά ’ς την πλάτη».

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΜελά Ν.Π.
Χρόνος έκδοσης1960
Τίτλος μετάφρασηςΒατραχομυομαχία: Πόλεμος βατράχων και ποντικών
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΠΑΡΩΔΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΜεταπολεμική (1940-1975)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Τρόπος σύνταξηςΠεζή
Πληροφορίες για την έκδοσηΠροτάσσεται πρόλογος. Παρατίθενται σχόλια.

Αχ τι μούκανες Φουσκομάγουλε. Δεν θα ξεφύγεις όμως την τιμωρία που μ’ ετίναξες από την πλάτη σου σαν σκουπίδι. Στη στεριά δεν θα ήσουν δυνατότερός μου, παλιοβάτραχε. Σ’ όλους τους αγώνες και ’ς την πάλη και ’ς το δρόμο θα σε νικούσα. Τώρα όμως με ξεγάλασες και μ’ έριξες ’ς το νερό. Έχει όμως ο Θεός.

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΧέλμης Ι.
Χρόνος έκδοσης1913
Τίτλος μετάφρασηςΒατραχοποντικοπόλεμος
Εκδοτικά στοιχείαΠερ. "Διάπλασις Παίδων" τ.20 (1913), σ.297 κε.
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΠΑΡΩΔΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΑρχών του 20ού αιώνα (1900-1939)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Τρόπος σύνταξηςΠοιητική έμμετρη
Πληροφορίες για την έκδοσηΠροτάσσεται πρόλογος

(στ.1-8)
Ω Μούσες Ελικώνιες βοηθάτε με να υμνήσω
κάποιους αγνώστους ήρωας· ’ς τον κόσμο να ιστορήσω
τον πόλεμο που κάνανε ποντίκια και βατράχοι,
’ς την ιστορία σαν κι αυτή δε θα ’βρωμε όμοια μάχη.
Να ιδεί ο καθένας άνθρωπος σε τούτη ’δω τη σφαίρα,
πως τους βατράχους νίκησαν οι ποιντικοί μια μέρα,
σαν παλληκάρια της ... φακής που λέει κι η παροιμία.
Έτσι λοιπόν αρχίνισεν αυτή η φιλονικία

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΝικολαΐδης Π.
Χρόνος έκδοσης1973
Τίτλος μετάφρασηςΟμηρικοί ύμνοι – Βατραχομυομαχία
Εκδοτικά στοιχείαΑυτοέκδοση
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΠΑΡΩΔΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΜεταπολεμική (1940-1975)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Τρόπος σύνταξηςΠοιητική έμμετρη
Πληροφορίες για την έκδοσηΠροτάσσεται αναλυτική εισαγωγή του μεταφραστή.

(Βατραχομυομαχία, μετ. στ. 1-23)
Μούσες, του Ελικώνα, φώτιση δώστε μου να τελειώσω,
από την πρώτη αρχίζοντας σειρά τούτο μου το τραγούδι,
που καθιστός, να μόλις, βάλθηκα στ’ αβάκι μου να γράψω,
το μάλωμα το ατέλειωτο, που ξεπερνάει τα έργα
του Άρη, και που’ θελα στ’ αφτιά να φτάσει των ανθρώπων,
πως τ’ άξια τα ποντίκια ρίχτηκαν απάνου στα βατράχια,
τα έργα των χωματογέννητων μιμούμενα Γιγάντων,
όπως το μολογάει η παράδοση· κι ακούστε για ποιο λόγο.
Πόντικας διψασμένος κάποτε, που γλύτωσε απ’ τις γάτες
ζύγωσε τη μουσούδα του νερό σε λίμνη να ρουφήξει
γλυκό σα μέλι για να δροσιστεί· τον είδε το καμάρι
της λίμνης ο πρωτοτραγουδιστής ο βάτραχος και του ‘πε:
«Φίλε, ποιος είσαι και ποιος σ’ έσπειρε; Πούθε στ’ ακρόλιμνο ήρθες;
Θέλω την πάσα αλήθεια να μου πεις, σιχαίνομαι το ψέμα.
Αν γι’ άξιο σε νογήσω φίλο μου στο σπίτι θα σε πάρω·
και δώρα διαλεχτά και μπόλικα, ως πρέπει, θα σου δώσω.
Όνομα έχω Φουσκομάγουλος, κι ο ρήγας των βατράχων
της λίμνης είμαι και που με τιμούν σαν πρώτο όλες τις μέρες·
μ’ έθρεψεν ο πατέρας μου ο Λασπάς, που ποθοπλανταγμένος
έσμιξε τη Νεροβασίλισσα στου Ηριδανού τους όχτους.
Όμως και συ μου φαίνεται άξιος κι απ’ άλλους πιο αντρείος
και ρήγας δείχνεις τρανοδύναμος πως είσαι και στις μάχες
παλληκαράς· εμπρός, μολόγα μου γρήγορα τη γενιά σου».

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΚανάκης Α.
Χρόνος έκδοσης1934
Τίτλος μετάφρασηςΟμήρου Βατραχοποντικοπόλεμος (Βατραχομυομαχία) και Σαπφούς Ύμνος εις Αφροδίτην
Εκδοτικά στοιχείαΧίος: Τυπογραφείον Π. Ιατρίδου
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΠΑΡΩΔΙΑ
Χρόνος σύνταξηςΑρχών του 20ού αιώνα (1900-1939)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική
Τρόπος σύνταξηςΠοιητική έμμετρη

(Βατραχομυομαχία, στ.10-15)
Σαν ξέφυγε ένας ποντικός κάποτε από τα νύχια
μιας γάτας, ήρθε τρέμοντας, σκασμένος απ’ τη δίψα
κοντά σε λίμνη, σίμωσε το μαλακό του γένι
κ’ έπινε μ’ ευχαρίστηση γλυκόπιοτο νεράκι.
Τότε τον είδ’ ο Φωνακλάς, που χαίρονταν ’ς τη λίμνη
και χαιρετώντας μίλησε σ’ αυτόν αυτά τα λόγια.

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΛΙΘΙΚΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΜαρκετάκη Τ.
Χρόνος έκδοσης1995
Τίτλος μετάφρασηςΟρφέως Αργοναυτικά- Ύμνοι- Περί λίθων
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: Εξάντας
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΕΞΑΜΕΤΡΑ, Φυσική ιστορία
Χρόνος σύνταξηςΣύγχρονη (1976-σήμερα)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΜαρκετάκη Τ.
Χρόνος έκδοσης1995
Τίτλος μετάφρασηςΟρφέως Αργοναυτικά- Ύμνοι- Περί λίθων
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: Εξάντας
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΕΞΑΜΕΤΡΑ, Φυσική ιστορία
Χρόνος σύνταξηςΣύγχρονη (1976-σήμερα)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΛΙΘΙΚΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΜαγγίνας Σ.Χ.
Χρόνος έκδοσης1998
Τίτλος μετάφρασηςΟρφέως Λιθικά, Αργοναυτικά
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: Ιδεοθέατρον
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΕΞΑΜΕΤΡΑ, Φυσική ιστορία
Χρόνος σύνταξηςΣύγχρονη (1976-σήμερα)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική

Ταυτότητα Έργου

Συγγραφέας[ανώνυμο]
Τίτλος αρχαίου έργουΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΑ
Μεταφραστής/ΜεταφράστριαΜαγγίνας Σ.Χ.
Χρόνος έκδοσης1998
Τίτλος μετάφρασηςΟρφέως Λιθικά, Αργοναυτικά
Εκδοτικά στοιχείαΑθήνα: Ιδεοθέατρον
Γραμματειακό είδος/γένοςΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΑΛΛΑ ΓΕΝΗ-ΕΙΔΗ
Λέξεις-κλειδιάΕΞΑΜΕΤΡΑ, Φυσική ιστορία
Χρόνος σύνταξηςΣύγχρονη (1976-σήμερα)
Γλώσσα σύνταξηςΔημοτική

Ομάδα εργασίας

Επιστημονικός υπεύθυνος
Ι. Ν. Καζάζης
Σχεδιασμός-Γενική επιμέλεια
Τ. Γιάννου
Διορθώσεις-Επιμέλεια
Γ. Αλβανίδου, Ι. Παπαβασιλείου
Καταγραφή-Παρουσιάσεις
Γ. Αλβανίδου, Ρ. Γαβρανοπούλου, Σ. Γιαγτζόγλου, Δ. Ευαγγέλογλου, Κ. Ιακωβίδης, Σ. Ιακωβίδου, Ε. Καρακάντζα, Κ. Παυλίδου
Τεχνική Υλοποίηση
Κ. Θεοδωρίδης